EGE TARIMSAL ARAŞTIRMA
ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ
BİTKİ GENETİK KAYNAKLARI BÖLÜMÜ

|
TEHDİT ALTINDAKİ BİTKİ TÜRLERİNİN EKOSİSTEMLERİNDE KORUNMASI VE YÖNETİMİ PROJESİ (99/TR/065) |
Dr. Ayfer TAN
Proje Lideri
BGK Bölüm Başkanı- ETAE
DESTEKLEYEN KURULUŞLAR
Avrupa Komisyonu, LIFE Programı
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü
İŞBİRLİĞİ YAPAN KURULUŞLAR
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (TKB), Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (ETAE)
Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü (TBMAE)
Çevre Bakanlığı (ÇB), Çevre Koruma Genel Müdürlüğü
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD)
AMAÇ
Projenin ana amacı Bern (Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Doğal Yaşama Ortamlarını Koruma) Sözleşmesi ekinde tehdit altında olduğu belirtilen ve Tuz Gölü, Toroslar, Burdur, Konya alanında yayılış gösteren hedef bitki türlerinin populasyonlarının ve bu türlere ait Önemli Bitki Alanlarının belirlenerek, kendi ekosistemlerinde muhafazalarının sağlanmasıdır.
MATERYAL
Bern Sözleşmesi ekinde tehdit altında olduğu belirtilen ve Tuz Gölü, Toroslar, Burdur, Adana üçgeninde yayılış gösteren bitki türleri: Onosma halophilum Boiss. & Heldr., Gypsophilla oblanceolata Bark., Silene salsuginea Hub.-Mor., Kalidiopsis wagenitzii Aellen, Microcnemum coralloides (Loscos & Pardo) Font-Quer ssp. anatolicum Wagenitz, Suaeda cucullata Aellen, Anacyclus latealatus Hub.-Mor., Centaurea halophila Hub.-Mor., Stipa syreistschikowii P.Smirnov, Hypericum salsugineum Robson & Hub.-Mor., Iris sprengeri Siehe, Glycyrrhiza iconica Hub.-Mor., Thermopsis turcica Kit Tan,Vural & Küçüködük, Pinguicula crystallina Sm., Allium vuralii Kit Tan, Asparagus lycaonicus P.H.Davis, Linum seljukorum P.H. Davis, Limonium anatolicum Hedge, Limonium tamaricoides Bokhari, Verbascum helianthemoides Hub.-Mor., Ferula halophila Peşmen, Beta adanensis Pamuk, Sphaerophysa kotschyana Boiss.
1. Yürütülen survey ve envanter çalışmalarıyla hedef türler ve birlikte yaşadıkları türlere ait herbaryum örneklerinin, tohum ve vejetatif materyalin toplanması ve tanımlanması
2. Ekocoğrafik ve sosyoekonomik survey ve envanterler
3. Proje alanında Bern Sözleşmesi ekinde tehdit altında olduğu belirtilen hedef türlere ait Önemli Bitki Alanları’nın (ÖBA) belirlenmesi ve in situ muhafaza alanlarının seçilmesi
4. Veri tabanı oluşturulması ve veri yönetimi
5. ÖBA’lar üzerindeki etkilerin analizi
6. Belirlenen her bir alan için yönetim planı geliştirilmesi
7. ÖBA’nın izlenmesi
8. Halkın bilgilendirilmesi ve katılımı
9. Resmi ve gönüllü kuruluşlar arasında kurumsal bağların güçlendirilmesi
PROJE ÇALIŞMALARI
Projenin gerçekleştirilmesi için survey ve toplama çalışmaları sonunda elde edilen verilerle, hedef ve birlikte yaşayan türlerin dağılımı hakkında bilgileri içeren veri tabanı hazırlanmıştır. 2000, 2001 ve 2002 yıllarındaki toplam 8 survey ve toplama çalışması ETAE’den Dr. Ayfer TAN (proje uygulama lideri), Abdullah İNAL, Dr. Firdevs NİKSARLI İNAL ve TBMAE’den Dr. Alptekin KARAGÖZ, Dr. Necmi PİLANALI, Adnan HORAN, Türkan ALİŞAN’ın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu surveylerde hedef türlerin yayılış alanları ve bu türlerle birlikte aynı ekosistemde yaşayan bitki türleri saptanmış ve 1065 herbaryum, 77 tohum örneği ve 24 vejetatif örnek toplanmıştır. Toplanan tohum örnekleri ETAE Gen Bankası’nda uzun süreli muhafaza altına alınmıştır. Bu tohum örneklerinin duplikasyonu TBMAE’nde muhafaza edilmektedir. Proje kapsamında survey, envanter ve toplama çalışmaları yapılan toplam 171 adet durak gözden geçirilmiş, potansiyel olarak 15 adet ÖBA belirlenmiş ve bunlar içinden 9 adet alan seçilmiştir. Bu alanlar Tuz gölünün güney ve güney batısı, Tersakan gölünün güneyi, Bolluk gölü, Tuz gölünün batısı (Cihanbeyli Yavşan Tuzlası), Eber gölünün güneyi, Akşehir gölünün güneyi ve batısı, Muğla Sandras Dağları, Konya Taşkent Gevne vadisi, Karataş deltası (Seyhan ve Ceyhan nehirleri deltası)’dır. Bu alanlardan Tuz gölünün güney-güney batısı, Akşehir-Eber ve Karataş Deltası (Seyhan ve Ceyhan nehirleri deltası) alanlarında TTKD tarafından 2002-2003 yılında sosyo-ekonomik surveyler ve halkın bilinçlendirilmesi ve eğitim çalışmaları yapılmıştır.
|
|
|
![]() |
|
| Allium vurallii | Asparagus lycaonicus | Glycirrhiza iconica | Kalidiopsis wagenitzii |
|
|
|||
| Limonium anatolicum | Limonium tamaricoides | Onosma halophilum | Site-Gevne |
|
|
|||
|
Termopsis turcica |
|||
|
|
|
Proposed Important Plant Areas |
|
Selected Important Plant Areas I- South and West of Lake Tuz (Eskil-Tersakan-Bolluk-Yavşan) [1, 2, 3, 4] II- Lake Akşehir and Eber [5, 6] III- Muğla Sandras Mountains [8] IV- Taşkent-GevneValley [9] V- Karataş Delta [15] |
|
|
||
| Ferula halophila | Hypericum salsugineum | Iris sprengeri |
![]() |
|
|
| Linum seljukorum | Microcnemum coralloides | Pinguicula crystallina |
|
|
![]() |
|
| Site-Aksehir | Sphaerrophysa kotschyyana | Stipa syreistschikowii |

|
ECOSYSTEM CONSERVATION AND MANAGEMENT FOR THREATENED PLANT SPECIES IN TURKEY (99/TR/065) |
Dr. Ayfer TAN
Senior Project Manager
Head, Dept. of PGR, AARI
SUPPORTED BY
European Commission, LIFE Program
Ministry of Agriculture and Rural Affairs (MARA)
COLLABORATING INSTITUTIONS
General Directorate of Agricultural Research, (MARA)
Aegean Agricultural Research Institute (AARI)
Central Research Institute for Field Crops (CRIFC)
General Directorate of Environment Protection, Ministry of Environment (MOE)
Turkish Association for the Conservation of Nature (TACN).
PROJECT OBJECTIVES
The main objective of the project is to conserve and manage steppe ecosystems that are important plant areas for endangered herbaceous plant species listed in Appendix I of Bern Convention.
Endangered herbaceous plant species in steppe ecosystems (the area between the Lake Tuz, Toroslar, Burdur and Adana) listed in Appendix I of the Bern Convention: Onosma halophilum Boiss. & Heldr., Gypsophilla oblanceolata Bark., Silene salsuginea Hub.-Mor., Kalidiopsis wagenitzii Aellen, Microcnemum coralloides (Loscos & Pardo) Font-Quer ssp. anatolicum Wagenitz, Suaeda cucullata Aellen, Anacyclus latealatus Hub.-Mor., Centaurea halophila Hub.-Mor., Stipa syreistschikowii P.Smirnov, Hypericum salsugineum Robson & Hub.-Mor., Iris sprengeri Siehe, Glycyrrhiza iconica Hub.-Mor., Thermopsis turcica Kit Tan,Vural & Küçüködük, Pinguicula crystallina Sm., Allium vuralii Kit Tan, Asparagus lycaonicus P.H.Davis, Linum seljukorum P.H. Davis, Limonium anatolicum Hedge, Limonium tamaricoides Bokhari, Verbascum helianthemoides Hub.-Mor., Ferula halophila Peşmen, Beta adanensis Pamuk, Sphaerophysa kotschyana Boiss.
METHOD
Method(s) of the project are
1. Collection and identification of herbarium specimens, seed and vegetative material of target and associated species through survey and inventories
2. Ecogeographic and socioeconomic survey and inventory
3. Determination of Important Plant Areas (IPAs) for target species and selection of in situ conservation areas
4. Establishment of database for the IPAs and data management
5. Analysis of impacts on IPAs
6. Development of management plan
7. Monitoring of IPAs
8. Community awareness and participation
9. Institutional strengthening within and between formal and informal sectors
PROJECT ACTIVITIES
Based on the data complied during the survey and collecting activities, a comprehensive data base including the information on distribution of target and associated species, have already been established. Survey and collecting missions were carried out in 2000, 2001 and 2002 (8 surveys in total) by Dr. Ayfer TAN (senior project manager), Abdullah İNAL, Dr. Firdevs NİKSARLI İNAL from AARI, Dr. Alptekin KARAGÖZ, Dr. Necmi PİLANALI, Adnan HORAN, Türkan ALİŞAN from CRIFC. During the survey and collection activities, target and associated species living in the same ecosystem were determined and total of 1065 herbarium specimens, 77 seed samples, 24 vegetative samples were collected. The seeds have been stored at AARI Gene Bank for long term conservation. Duplication of these seeds have been conserved at FCCRI storage facilities. During the surveys, inventories and collection missions, 171 sites were visited, 15 sites selected as potential IPAs, 9 of which were selected as final IPAs listed as follows: South and Southwest of Lake Tuz, South of Lake Tersakan, Lake Bolluk, West of Lake Tuz (Cihanbeyli Yavşan Saltpan), South of Lake Eber, South and West of Lake Akşehir, Muğla Sandras Mountains, Konya Taşkent Gevne Valley, Karataş Delta (Seyhan and Ceyhan River Delta). Socioeconomic surveys were realised by TACN in south and southwest of Lake Tuz- Lake Eber, Lake Akşehir and Karataş Delta (Seyhan and Ceyhan River Delta). Community awareness and education activities in the project areas were also conducted.
Faks
E
- mail
Last Updated on 05.09.2003 By Dr. A.Şemsettin Tan