
TESCİL
EDİLEN BUĞDAY ÇEŞİTLERİ
REGISTERED
WHEAT VARIETIES
Ege Sahil Kuşağında buğdayda verimi sınırlayan faktörlerin başında yağışların düzensizliği gelmektedir. Sonbaharda görülen aşırı yağışlar, bazı yıllarda ekimi geciktirmekte bir günde yağan 100 mm.den fazla yağışın neden olduğu su baskınları büyük ürün kayıplarına yol açmaktadır. Su göllenmesi ve yatma verim ve kaliteyi düşürmektedir.
Şubat-Mart ayı ortasına kadar geçen sürede (verim potansiyelini belirleyen başak taslakları bu dönemde oluşur) yağışların yetersiz olması da verimi sınırlayan faktörlerden birisidir. Özellikle Şubat-Mart ayı sıcak geçen yıllarda erken sulamalar gerekli zamanlarda yapılamamakta ve istenilen verim alınamamaktadır. Ayrıca Mayıs ayından itibaren yağışların yetersiz olması bu zamana kadar iyi gelişen, dolayısıyla fazla su gereksinimi olan buğdayların kurak stresi nedeniyle beklenen verimi oluşturamamasına neden olmaktadır.
Son yıllarda İlkbaharın aşırı nemli ve serin geçmesi, yaprak hastalıklarının artmasına neden olmaktadır. Özellikle pas hastalıkları ve külleme verim kayıplarını artırmaktadır.
Ekilecek Buğday Çeşitlerinin Seçiminde Üreticilerin
Dikkat
Etmesi Gereken Başlıca Hususlar
Daha
önce yörenizde denenen ve uyum sağladığı
belirlenen çeşitleri ekiniz. Yörenize yeni giren çeşitleri
küçük sahalarda sınadıktan ve tanıdıktan sonra üretim
alanlarını genişletiniz.
Sonbahar
ve kışları ılıman geçen bölgelerde soğuklanmaya gereksinimi
olmayan, yazlık tabiatlı çeşitleri ekiniz. Ilıman yörelerde
kışlık çeşitler soğuklanma gereksinimini
tamamlayamayıp sapa kalkmayabilirler. Soğuk yerlerde
sonbaharda ekilen yazlık çeşitler soğuklardan zarar
görebilir. Bu nedenle kışı çok soğuk geçen
yerlerde yazlık buğday çeşitleri ekilmemelidir.
Bölgenizde
ekilen bir buğday çeşidi sarı pas gibi kolayca yayılabilen
bir hastalıktan önemli zarar görmüşse; o çeşidin
yerine söz konusu hastalığa daha dayanıklı veya
toleranslı çeşitleri ekmelisiniz. Aksi taktirde
gelecek yıllarda ürün kayıplarınız artarak devam
edecektir.
Her
zaman için en yüksek verimli buğday en fazla toplam geliri sağlamayabilir.
Bu sebeple verimin yanı sıra kaliteli çeşitlere de üretimde yer
verilmelidir. Enstitümüzün en kaliteli çeşitleri Gönen 98 ve Kaşifbey 95
en yüksek taban fiyatla değerlendirilmektedir. Cumhuriyet 75 çeşidi de gösterişli
iri tanesi nedeniyle piyasada diğer buğdaylara göre daha pahalıya satılabilmektedir.
Ayrıca makarnalık çeşitler; yüksek satış fiyatı nedeniyle ekmeklik buğdayların
yanında iyi bir seçenek olabilir.
Bir
çiftliğin bir köyün veya bir ovanın tamamında tek
bir çeşit buğday çeşidi yetiştirmek çok sakıncalıdır.
Hastalık, böcek, kuraklık ve soğuk gibi önceden
tahmin edilemeyen etmenler tek bir çeşidin ekildiği yörelerde
önemli verim kayıplarına neden olabilir. Yörenizde
tek bir çeşidi değil, en az 2-3 buğday çeşidini
ekerek çok yıllık ortalamada en yüksek verim ve
gelire ulaşabilirsiniz.
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü veya Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile işbirliği halinde çalışan güvenilir kuruluşların ürettiği tohumlukları tercih ediniz.
CUMHURİYET 75
|
|
|
İZMİR 85
|
|
GÖNEN 98
|
|
|
BASRİBEY 95
|
|
KAŞİFBEY 95
|
|
|
ZİYABEY 98
|
|
GEDİZ 75
|
|
|
EGE 88
|
|
SALİHLİ 92
|
|
|
BUĞDAY
ÜRETİCİLERİNE UYARILAR
*
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen buğday çeşitleri
ılıman yöreler içindir. Kışları çok soğuk geçen yörelere kesinlikle
önerilmemektedir.
*
Küçük işletmeler haricinde bir çiftlik, bir köy veya bir ovanın tamamında
tek bir buğday yetiştirmek risklidir. Yörenizde en yüksek verimi veren bir
çeşidi değil, en verimli 2-3 çeşidi ekerek hastalık, böcek, kuraklık
gibi beklenmedik doğal etmenlerin neden olabileceği ürün kayıplarını en
aza indirebilirsiniz.
*
Kendi ürettiği buğdayı tohum olarak kullanacak üreticiler mutlaka tohum ilaçlaması
yapmalıdır. Özellikle rastık hastalığına hassas olan Cumhuriyet 75 çeşidi
ilaçlanmadan ekilmemelidir.
*Ege
Tarımsal Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği çeşitler için ideal ekim
tarihi 15 Kasım - 15 Aralık tarihleri arasındaki devredir. Erken ekimlerin soğuktan,
geç ekimlerin kuraktan zarar görebileceği unutulmamalıdır. Zorunlu hallerde
yapılan erken ekimlerde İzmir 85, geç ekimlerde ise Cumhuriyet 75 çeşitleri
tercih edilmelidir.
*Ekim
sıklığı hesabında dane iriliğini belirten 1000 dane ağırlığı dikkate
alınmalıdır. Normal koşullarda ekim sıklığı olarak m2 ye
450-500 dane önerilmektedir. Bu hesapla 1000 dane ağırlığı 32-34 gram olan
İzmir 85 çeşidinden dekara 16-17 kilogram tohum yeterli olurken, 1000 dane ağırlığı
42-48 gram olan Cumhuriyet 75 çeşidinden 22-26 kilogram tohum gerekmektedir.
Tohum yatağının kötü hazırlandığı hallerde bu miktarlar biraz arttırılabilir.
Kıraç ve verimsiz arazilerde kesinlikle sık ekim yapılmamalıdır. Sık ekim
özellikle kurak yıllarda önemli verim ve kalite kayıplarına neden olmaktadır.
*
Gübreleme için toprak analiz sonuçları dikkate alınmalıdır. Sulanır veya
bol yağışlı yörelerde ilkbahar azotlu gübre uygulaması 2 defada yapılmalıdır.
Bahar azotunun 2 defada verilmesi verim ve kaliteyi arttırmaktadır.
Faks
E
- mail
Last Updated on 14.09.2001 By Dr. A.Şemsettin Tan