Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü

ÖZ: Bu çalışmada radyasyon ve bakteri inokulasyonunun nodülasyon, tespit edilen azot miktarı ve kök salgıları üzerine etkisi Amsoy-71 soya çeşidinde araştırılmıştır. Üç radyasyon dozu (15, 20, 25 Krad) ile iki bakteri suşunu (Rhizobium japonicum suş 110 ve suş 123 ) içeren faktöriyel deneme 1984 yılında kurulmuştur. Radyasyon dozu arttıkça nodül sayısı azalmış ; kuru madde miktarı M1 generasyonunda R. japonicum 123-20 Krad'da, M2 generasyonunda ise 15 Krad radyasyon dozunda artmıştır. Bakteri inokulasyonu bitkilerin toplam azot miktarını artırmış, 20 Krad dozunda protein oranında artış sağlanmıştır. M1 generasyonunda 3,12-19,12 mgN, M2 generasyonunda 4,00-15,67 mgN arasında azot tespit edilmiştir. Uygulamalar bitkilerin kök salgılarındaki organik C miktarlarını artırmıştır.

Anahtar sözcükler : Soya, Glycine max (L.) Merrill, irradie Rhizobium japonicum suşu, nodülasyon, azot tespiti.

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bornova, İZMİR-TURKEY

ÖZ: Kombinasyon ıslahında ebeveynlerin seçimi büyük önem taşımaktadır. Beş ana ve dört baba bitki kullanarak oluşturduğumuz melez populasyonda, çoklu dizi analiz yönteminden yararlanılmıştır. Ebeveynlerin genel ve özel kombinasyon güçleri ve gen etki tipleri bu çalışmada tahminlenerek, uygun ebeveynlerin belirlenmesine çalışılmıştır.

Anahtar sözcükler: Çoklu dizi, genel ve özel kombinasyon gücü, kalıtım derecesi.

ABSTRACT: The selection of the parents is of great importance in breeding programs. The line x tester analysis was carried out in hybrid populations that were obtained using five lines and four testers. General and specific combining abilities of the parents were estimated. The genetic structure of the parents was studied to select suitable parents.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Tarla Bitkileri Bölümü Bornova-İZMİR

ÖZ: Bölge koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek, erkenci ve verimli mısır genotiplerini geliştirebilme olanaklarını araştırmak amacıyla, altı kendilenmiş mısır hattının yarım-diallel melezlerinde bitki dane verimi, koçan püskülü çıkarma olarak çiçeklenme süresi, bitki boyu ve koçan yüksekliği için heterosis ve kombinasyon yetenekleri analizleri uygulanmıştır. Bitki verimi ve bitki boyuna ilişkin genotipik varyansın çoğunluğunu heterosis etkisi oluşturmuştur. Melezler arasındaki varyansın büyük bir kısmının genel kombinasyon yeteneği etkilerinden ileri geldiği çiçeklenme süresi ve koçan yüksekliğinde eklemeli genetik etkilerin daha önemli olduğu tahmin edilmiştir. İncelenen dört özellik içinde özel kombinasyon yeteneği varyansları önemli olmakla birlikte, genotipler arasındaki farklılıklara katkıları nispeten düşük olmuştur. Heterosis oranları: Bitki veriminde % 72,0 ile % 140,7 ve çiçeklenme süresinde de %-2,4 ile %-18,0 arasında değişmiştir. Tüm melezlerde bitki boyu ve koçan yüksekliği bakımından pozitif heterosis olduğu gözlenmiştir. Varyans ve kombinasyon yetenekleri analizlerinde elde edilen bulgular; çiçeklenme süresi ve koçan yüksekliği yönünden en iyi melezlerin negatif ve yüksek genel kombinasyon yeteneği etkilerine sahip hatlar arasındaki kombinasyonlardan elde edilebileceğini ortaya koymuştur. Dane verimi ve bitki boyuna ilişkin genotipik varyansların önemli bir kısmını oluşturan heterotik sapmaların verim için melez seçiminde etkili bir ölçüt olabileceği, uzun boyluluk yönündeki heterosis nedeniyle bitki boyunda kullanılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar sözcükler: Kendilenmiş mısır hatları, Zea mays L., diallel, kombinasyon yetenekleri, heterosis, bitki dane verimi, bitki özellikleri.

ABSTRACT: The objective of this study was to investigate chances (or possibilities) of developing early and high-yielding maize (Zea mays L.) genotypes to be grown as second crop in regional conditions, using heterosis and combining ability estimated for grain yield per plant, days to silking, plant height and ear height in half-diallel crosses among six maize inbreds. Heterosis effects accounted for a majority of variation among genotypes for grain yield per plant and plant height. A major part of variation among crosses was attributable to general combining ability (GCA) effects for days to silking and ear height, indicating that additive genetic effects were more important than non-additive effects. Specific combining ability (SCA) effects were the minor component of differences among genotypes for four traits studied, although being significant. High-parent heterosis ranged from 72.0 to 140.7% for yield and -2.4 to -18.0% for days to silking. Heterosis effects were observed to be positive directions for plant height and ear height in all of crosses. Results from analyses of variance and combining ability suggested that the best crosses should be obtained from combinations among parent lines with negative and high GCA effects for days to silking and ear height. It appeared that heterotic patterns, which accounted for a large portion of variation among genotypes, should be an effective criteria to identify most-promising crosses for yield but because of heterotic response for increased plant height, it could not be used.

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Borno-İZMİR

ÖZ: Altı kendilenmiş mısır hattı ve onların yarım-diallel 15 melezinden oluşan populasyonda bitki verimi, koçan çapı, koçan uzunluğu, koçanda sıra sayısı ve 100-dane ağırlığı bakımından üç istatistik-genetik parametre; ebeveyn hatların ortalama değerleri, genel kombinasyon yeteneği etkileri ve melezlerin heterosis düzeylerinin melez performanslarının tahminlenmesindeki etkinlikleri basit korelasyon (r) ve determinasyon katsayıları (r2) ile tahminlenmiştir. İncelenen tüm özellikler yönünden 15 tek melezin gözlenen ortalama değerleri ile heterotik sapmalar (iki kendilenmiş ebeveyn ortalamasına göre heterosis değerleri, F1-MP) ve ebeveynlerinin genel kombinasyon yeteneği etkilerinden tahminlenen, beklenen ortalama değerleri arasında pozitif ve önemli korelasyonlar saptanmıştır. Ayrıca, koçan uzunluğunda melezlerin gözlenen değerleri (F1) ile iki ebeveyn ortalaması (MP) arasında da pozitif ve önemli bir ilişki (r 0.735**) olduğu belirlenmiştir. Söz konusu istatistik-genetik parametrelerinmelez performanslarının açıklanmasındaki oransal katkılarını gösteren basit determinasyon katsayıları (r2); bitki veriminde heterotik sapmaların (F1-MP), dört verim ögesinde de ebeveynlerin genel kombinasyon yeteneği etkilerinin, melez performanslarının tahminlenmesinde daha etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, ebeveyn hatların koçan uzunluklarının da melezlerinin koçan uzunluğu değerlerinin tahminlenmesinde bir ölçüde belirleyici olabileceği ortaya çıkmıştır.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

ÖZ: Bu araştırmanın amacı, çilek bitkisinin besin elementleri içeriğinin vejetasyon süresince belirlenmesi, bu içerikler ile ürün oluşumu arasındaki ilişkinin ortaya konmasıdır. Denemede çilek bitkisinin yaprakları materyal olarak kullanılmıştır. Tufts ve Vista çilek çeşitlerine gübre olarak N (10kg/da), P2O5 (10 kg/da), k2O (50 kg/da) olarak N, P, K ve kombinasyonları topraktan verilmiştir. Arkaştırmadan elde edilen bulgulara göre, N+P uygulaması verimi artırmış K uygulaması ise tanık parsellere göre verimi azaltmıştır. Gübre kombinasyonlarına göre ve vejetasyon dönemi boyunca bitkinin besin elementleri içeriğinde çilek çeşitlerine göre farklılıklar belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Çilek, gbüre kombinasyonları, bitki besleme

Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Antalya-TÜRKİYE

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Antalya-TÜRKİYE

ÖZ: 1983-1986 yılları arasında Antalya bölgesinde yürütülen bu çalışmada farklı sulama yöntemleri ve azot dozlarının pamuk verimi üzerine etkileri incelenmiştir. Yıl, azot dozları, sulama yöntemleri ile yıl x azot ve yıl x su interaksiyonları önemli bulunmuştur. Yüksek sulama miktarı ve sıklığı ile yüksek azot dozu kombinasyonlarında en yüksek verim saptanmıştır. Ekonomik verim için 12 kg/da azot dozu ve en az sulama miktarı ve sıklığı önerilmiştir. Sulama suyu kullanma randımanı en az sulama miktarı ve sıklığında en yüksek bulunmuştur.

Anahtar sözcükler: Pamuk, kütlü verim, sulama yöntemleri, azot miktarı.

Keywords: Cotton, seed cotton yield, irrigation methods, nitrojen level.

Keywords: Patato, Solanum tuberosum L., joint regression, stability analysis.

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü

ÖZ: Bu çalışmada radyasyon ve bakteri inokulasyonunun nodülasyon, tespit edilen azot miktarı ve kök salgıları üzerine etkisi Amsoy-71 soya çeşidinde araştırılmıştır. Üç radyasyon dozu (15, 20, 25 Krad) ile iki bakteri suşunu (~ Rhizobium japonicum suş 110 ve suş 123 ) içeren faktöriyel deneme 1984 yılında kurulmuştur. Radyasyon dozu arttıkça nodül sayısı azalmış ; kuru madde miktarı M1 generasyonunda R. japonicum 123-20 Krad'da, M2 generasyonunda ise 15 Krad radyasyon dozunda artmıştır. Bakteri inokulasyonu bitkilerin toplam azot miktarını artırmış, 20 Krad dozunda protein oranında artış sağlanmıştır. M1 generasyonunda 3,12-19,12 mgN, M2 generasyonunda 4,00-15,67 mgN arasında azot tespit edilmiştir. Uygulamalar bitkilerin kök salgılarındaki organik C miktarlarını artırmıştır.

Anahtar sözcükler : Soya, Glycine max (L.) Merrill, irradie Rhizobium japonicum suşu, nodülasyon, azot tespiti.

Cafer Olcayto SABANCI Gülay EĞİNLİOĞLU

Metin BUĞDAYCIGİL Hüseyin ÖZPINAR

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü

P.K. 9 35661 Menemen,İzmir-TURKEY

ÖZ : 1984-1993 yılları arasında Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmalarla, değişik bölgelerden toplanan fiğ materyali değerlendirilmiş ve yüksek tohum verimine sahip hatlar belirlenmiştir. Çok yer ve yılda yapılan verim denemeleri sonucunda standartlara oranla üstün tohum verimli üç hat saptanmıştır.

Anahtar sözcükler : Fiğ, Vicia sativa, tohum verimi, stabilite

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü

Anahtar sözcükler : Buzağı, seyyar kulübe, açıkta yetiştirme.

ÖZ: Bu çalışmayla yurt içi ve yurt dışı kaynaklı Avrupa eriği (P. domestica L.) türüne ait erik çeşitlerinin Ege Bölgesi koşullarına uyumu belirlenmiştir. Denemede 39 çeşit yer almış; bunlar arasından verim, ortalama meyve ağırlığı, suda çözünür kuru madde, tat, çekirdek oranı ve çekirdeğin ete bağlılığı özelliklerine göre yapılan değerlendirme sonucu 14 çeşit seçilmiştir.

Anahtar kelimeler: Avrupa eriği, Prunus domestica, verim, pomolojik gözlem, fenolojik gözlem, ağırlıklı puanlama.

Nurten GÖNÜLŞEN M. Kubilay ÖNAL

Emine ÖZSEZGİN Necla ERCAN

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü

ÖZ: Boston eğreltisi (Nephrolepis exaltata L.) in vitro teknikleri kullanılarak üretime alınmıştır. 2,0 mg/l BAP içeren Murashige-Skoog gıda ortamında oluşan sürgünler temel MS ortamına aktarılmış böylece bir yıl içinde bir sürgün ucundan 1147 adet yeni sürgün elde edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Eğrelti, in vitro, in vivo, hormon.

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü

Anahtar sözcükler: Susam, Sesamum indicum L., yağ bitkisi, agronomi, ekonomi, maliyet.

ABSTRACT: Sesame (Sesamum indicum L.) is considered as an important oil seed crop in Turkey. It is cultivated at both first (%67) and second crop (%33) production seasons in Aegean region. In recent years, the area under sesame is about 13518 ha in the region. The objective of this study was to determine major problems of growing sesame at second crop production season in Aegean region of Turkey. At present the regional average yield is about 717 kg/ha, whereas the potential of improved varieties under experimental conditions is about 900 - 2050 kg/ha and the average potential yield was estimated as 1250 kg/ha at second crop season. As a result the yield losses under the conditions with and without fertilizer application were 40% and 60%, respectively, and the average yield loss was determined as 42%. In this research "multistage sampling method" was used, and data were obtained by questionnaire from 40 sesame growers. Sesame production in Aegean region can be increased by improving yield and by expanding second crop production area under sesame production. The main problems facing commercial production at second crop production of sesame in the region are as follow: The varieties grown by majority of farmers are the land races, primitive cultivars or low yielding unsuitable cultivars which survived under poor management; majority of the crop is sown as broadcast under poor cultural practices; inadequate fertilizing, irrigation and weed control; prevalance of diseases, insect, and weeds.