Farklı Gelişme Devrelerinde Uygulanan Sulamanın Ana Ürün Ayçiçeğinde Verim ve Kalite Üzerine Etkileri

A. Ş. TAN, M. BEYAZGÜL, Z. AVCIERİ, Y. KAYAM ve H. G. KAYA

Diyarbakır Şartlarında Şahin-91 ve Sur-93 Arpa Çeşitlerinde Uygun Ekim Sıklığının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

H. KILIÇ, İ. ÖZBERK ve F. ÖZBERK

Bazı Türk Tütün Çeşitlerinin İsoenzim Bantlarına Göre Tanımlanması

A. PEKSÜSLÜ ve S. SEKİN

Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Farklı Büyüme Dönemlerinde Saptanan İçsel Büyüme Hormonlarının Çiçeklenme Üzerine Olan Etkilerinin Saptanması

Marmara ve Çukurova Koşullarında Yetiştirilen Ümitli Mısır (Zea mays indentata Sturt.) Hibrit ve Çeşitlerinin Adaptasyon ve Stabilite Yeteneklerinin Belirlenmesi

Doğal Bitki Örtüsünde Bulunan Bazı Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Tohum Çimlendirme Yöntemleri Üzerine Araştırmalar III. Juniperus oxycedrus L. (Katran ardıcı)

Büyük Menderes Havzasında Farklı Ekim Zamanlarının Arpa (Hordeum vulgare L.)’nın Verim ve Verim Komponentlerine Etkisi

Patatese Uygulanan Ahır ve Kimyasal Gübrelerin Kalıcı Tesirlerinin Buğdayın Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi

Değişik Düzeylerdeki Su Tuzluluğu ve Gübrelemelerin Tek Ürün Hıyar Yetiştiriciliği Üzerine Etkileri

A. KADİROĞLU ve M. KAPLAN

Bartın Yöresi Fındık Bahçelerinin Beslenme Durumu

Jojoba (Simmondsia chinensis Link Schneider) ve Türkiye’de Yetiştirilebilme Olanakları II. Jojobanın Ekolojik İstekleri ve Türkiye’de Yetiştirilebilme Olanakları

F. AYANOĞLU

Bazı Topraksız Yetiştiricilik Yöntemlerinin Karşılıştırılması

H. BAŞAR

Toprak ve İklim Şartlarına Karşı Bitkinin Genetik Adaptasyonu

B. TAŞ

Effect of Irrigation at Various Growth Stages on Some Economic Characters of First Crop Sunflower

A. Ş. TAN, M. BEYAZGÜL, Z. AVCIERİ, Y. KAYAM, and H. G. KAYA

Study on the Optimum Seed Rates for Two Barley Cultivars Şahin-91 and Sur-93 Under Diyarbakır Conditions

H. KILIÇ, İ. ÖZBERK, and F. ÖZBERK

A. PEKSÜSLÜ and S. SEKİN

Farklı Dozlarda Uygulanan Azot ve Bakteri Aşılamanın Macar Fiğinde (Vicia pannonica Crantz) Yeşil ot, Kuru ot, Protein ve Kuru Madde Verimleri ile Protein İçeriğine Etkileri

A. KADİROĞLU and M. KAPLAN

Nutrient Status of Hazelnut Plantations in Bartın Province

F. AYANOĞLU

H. BAŞAR

B. TAŞ

ÖZ: Bu araştırmanın amacı sulamanın ana ürün ayçiçeğinde verim ve verim komponentleri ile ürün kalitesi üzerine etkilerini ve en uygun sulama rejimini saptamaktır. Araştırma Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde, 1996 ve 1997 yıllarında yürütülmüştür. Deneme split plot (bölünmüş parseller) olarak, tesadüf blokları deneme deseninde ve 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Deneme Konuları: 1. Susuz; 2. Bir su (tabla oluşum devresi başlangıcı); 3. Bir su (çiçeklenme başlangıcı); 4. Bir su (süt olum devresi başlangıcı); 5. İki su (tabla oluşum devresi başlangıcı ve çiçeklenme başlangıcı); 6. İki su (tabla oluşum devresi başlangıcı ve süt olum devresi başlangıcı); 7. İki su (çiçeklenme başlangıcı ve süt olum devresi başlangıcı); 8. Üç su (tabla oluşum devresi başlangıcı, çiçeklenme başlangıcı ve süt olum devresi başlangıcı) olmuştur. Süper-25 ve Trakya 129 hibrit çeşitlerinin kullanıldığı denemede ekim 7,70 m uzunluğunda üç sıralı, sıra üzeri 0.35 m ve sıra arası mesafesi de 0,70 m. olarak 16,17 m²’lik parsellerde yapılmıştır. Gravimetrik yöntemle nem tayini yapılarak, 0-90 cm’lik toprak katmanını tarla kapasitesine getirecek şekilde sulama yapılmıştır. Hasat, her konu ve çeşitten orta sıralarda 20 bitki olacak şekilde yapılmıştır. Deneme parsellerinde ve hasat edilen tohumlarda verim (kg/da), 1000 tane ağırlığı (g), çiçeklenme gün sayısı (gün), fizyolojik olum gün sayısı (gün), bitki boyu (cm), tabla çapı (cm), kabuk oranı (%), yağ oranı (%), protein oranı (%), tane boyu (mm), tane eni (mm), gövde alt çapı (cm) özelliklerine ait gözlem ve ölçümler uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Deneme sonuçları değerlendirildiğinde 3 sulamanın (tabla oluşum devresi başlangıcı, çiçeklenme devresi başlangıcı ve süt olum devresi başlangıcı) uygulandığı konuda her iki yılda da en yüksek verim değerine sırasıyla 427 kg/da ve 373 kg/da olarak ulaşılmıştır. Bununla birlikte sulanmayan parsellerden 1996 ve 1997 yıllarında sırasıyla 347 kg/da ve 265 kg/da verim değerleri elde edilmiştir. Genel anlamda ele alınan her iki tescilli çeşidin de sulamaya karşı pozitif yönde duyarlı olduğu söylenebilmektedir. Üç su uygulamasının yapıldığı 8. sulama konusunda tabla oluşum devresi başlangıcı, çiçeklenme devresi başlangıcı ve süt olum devresi başlangıcı elde edilen her iki çeşide ait yüksek brüt gelirler dikkati çekmekte ise de, bu uygulama (üç su) en yüksek marjinal gelir/marjinal masraf (MG/MM) oranını vermemektedir. Halbuki konu 2 (Tabla oluşum devresi başlangıcı)’de yapılan 3.130.000TL’lik değişken masrafa karşılık, her iki çeşit için de en yüksek marjinal gelir sağlanmaktadır. Bir başka deyişle, en yüksek MG/MM oranını 2 no’lu konu (tabla oluşum devresi başlangıcında uygulanan bir sulama) sağlamaktadır. Buna göre; yüksek verim açısından ayçiçeğinde tabla oluşum devresi başlangıcı, çiçeklenme başlangıcı ve süt olum devresi başlangıcında olacak şekilde üç sulama uygulanabilir. Ancak elde edilebilecek marjinal gelir ve dolayısıyla marjinal karlılık açısından sulamanın bir kere ve tabla oluşum devresi başlangıcında uygulanması gerekmektedir. Bu durum, özellikle sulama suyunun kıt olduğu durumlar dikkate alındığında, büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Sözcükler: Ayçiçeği, Helianthus annuus L., sulama, verim, verim komponentleri, ekonomi.

ABSTRACT: This research was conducted to determine the optimum and more economic irrigation treatment for oil type sunflower varieties (Super-25 and Trakya-129) in 1996 and 1997, at Aegean Agricultural Research Institute in collaboration with Village Affairs Research Institute, Menemen - İzmir. The experimental design was randomized block with split plot arrangement in three replications. The main plots were assigned to the irrigation treatments and the sub-plots for sunflower varieties. Plot size was 16.17 m² and the plant density was 4081.6 plants/1000 m². The plots of the treatments were irrigated to the soil moisture content of 0-90 cm soil layer to the field capacity. Treatments were: 1. Non-irrigated (Control), 2. One irrigation at the begining of heading stage, 3. One irrigation at the begining of flowering (blooming) stage, 4. One irrigation at the begining of milk stage, 5. Two irrigation at the begining of heading and blooming stages,6. Two irrigation at the begining of heading and milk stages, 7. Two irrigation at the begining of blooming and milk stages, and 8. Three irrigation at the begining of heading, flowering and milk stages. The objectives of this research were: 1) determine number of irrigation during specific growth stages, and 2) measure the effect of irrigation on sunflower yield (kg/da), 1000-seed weight (g), plant height (cm), head diameter (cm), days to flowering, days to physiological maturity, oil percentage (%), protein percentage (%), hull percentage (%),seed length (mm), seed width (mm), and stem diameter (cm). The results of statistical analysis showed a significant difference among the irrigation treatments. According to the results the best yield obtained from three times irrigation with 427 kg/da and 373 kg/da in 1996 and 1997 respectively. Whereas, 347 kg/da and 265 kg/da yields were obtained from the control (non-irrigated) plots in 1996 and 1997 respectively. Marginal analysis method was used for economic analysis. Generally, both registered varieties showed positive response to the applications in question. The eight^th application (three irrigation at the begining of heading, flowering, and milk stages) seems as if it is the most profitable one in terms of having the highest gross revenues. However, it has not the highest ratio of marginal revenue to marginal costs; but the second application (irrigation at the development of head stage) provides the highest marginal revenues for both varieties with the minimum level of variable costs (3 130 000 TL). According to results, three irrigation (at the begining of heading, flowering, and milk stages) can be applied for high yield; but, one irrigation at the development of head stage is recommended because of satisfactory yield and the maximum marginal revenue.

Keywords: Sunflower, Helianthus annuus L., irrigation, yield, yield components, economy.

ÖZ: Bu araştırma Güneydoğu Anadolu Bölge şartlarına uygun Şahin-91 ve Sur-93 arpa çeşitlerinden daha yüksek verim almak için en uygun ekim sıklığını belirlemek üzere 1995/96, 1996/97 ve 1997/98 üretim sezonunda Diyarbakır’da yürütülmüştür. Yapılan birleşik varyans analizlerinde tane verimi yönünden çeşit x ekim sıklığı interaksiyonu istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Buna göre en yüksek tane verimi (338,8 kg/da) Şahin-91 için 250 tane/m² sıklığından alınırken, Sur-93 içinde (359,7 kg/da) 400 tane/m² ekim sıklığından alınmıştır. Ayrıca ekim sıklığının m² de başak ve 1000 tane ağırlığına etkisi önemli bulunurken, başakta tane adedi ile hektolitre ağırlığına etkisi istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur. Denemeden sağlanan bulguların ışığında Diyarbakır ve benzeri ekolojik şartlarda Şahin-91 için m²’ye 250 tane, Sur-93 için de m²’ye 400 tane sıklık ile ekimin yapılması önerilebilir.

Anahtar Sözcükler: Arpa, ekim sıklığı, verim unsurları.

ABSTRACT: This study aimed to investigate the optimum seed rates for barley cultivars Şahin-91 and Sur-93 grown widely in the South-eastern Anatolia. Field trials were carried out in experimental field of the South-eastern Anatolia Agricultural Research Institute in the 1995/96, 1996/97 and 1997/98 cropping seasons. Combined analysis of variance indicated that the variety x seed rates interaction was statistically significant. Şahin-91 gave the highest yield (338.8 kg/da) for 250 grains/m² while Sur-93 performed best for 400 grains /m² giving 354.7 kg/da grain yield. Seed rates effect on the number of spikes/m² and the 1000 kernel weight were found to be significant. On the other hand seed rates had no significant effect on the number of grain per spike and hectoliter weight in both cultivars. Results indicated that 250 grains/m² for Şahin-91 and 400 grains /m² for Sur-93 would be the best seed rates under Diyarbakır ecological conditions.

Keywords: Barley, sowing density, yield components.

ÖZ: Bu çalışmada, bazı Türk Tütün çeşitlerinde poliakrilamid jel elektroforezi kullanılarak Esterase ve Peroksidase isoenzimlerinin bant desenleri araştırılmıştır. N. tabacum L. türüne ait tütün çeşitleri esterase isoenzimine göre farklı bant desenleri oluşturmuştur. Peroksidase isoenzimine göre ise çeşitler arasında benzer bant desenleri görülmüştür. Birden fazla isoenzim ile çalışıldığında, isoenzimlere göre tütün çeşitlerinin tanımlanabileceği saptanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Türk tütünü, N. tabacum L., isoenzim, poliakrilamid jel elektroforezi.

ÖZ: Bu çalışmada aspir bitkisinin farklı büyüme dönemlerinde içsel gibberellik asit (GA₃), indol-3-asetik asit (IAA) ve absisik asit (ABA) değişimleri biyolojik testler ve Reversed Phase High Performance Liquid Chromatography (HPLC) ile saptanmışır. Rozet büyüme döneminde bitkide içsel GA₃ artışlarına paralel olarak sapa kalkma uyarılmış ve sapa kalkmanın başlamasıyla içsel GA₃ seviyesinde hızlı bir düşüş olmuştur. GA₃’ün düşük seviyeleri ile çiçeklenmenin uyarılması arasında yakın bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. IAA en yüksek seviyesine tomurcuklanma döneminde ulaşmıştır. Bu sonuç; aspir bitkisinin çiçek tomurcuğu farklılaşmasında IAA’nın aktif bir rolü olabileceğini göstermiştir. Çiçeklenme döneminde GA₃ miktarında azalma olurken, ABA miktarında gözle görülür artış saptanmışır. Rozet döneminde nispeten yüksek olan ABA konsantrasyonu sapa kalkmayla azalmaya, çiçeklenmeye doğru ise artmaya başlamıştır. Farklı konsantrasyonlarda bulunan çiçek tablalarındaki içsel hormon değişimleri, aspirde çiçeklenme intervalinin oluşumunda özellikle ABA’nın etkin rol oynadığını ortaya koymuştur.

Anahtar Sözcükler: Aspir, Carthamus tinctorius L, IAA, ABA, GA₃, çiçeklenme

ABSTRACT: Changes in content of endogenous gibberellic acid (GA₃), indole acetic acid (IAA) and absisic acid (ABA) in different growth stages of safflower were determined by the Reversed-Phase HPLC and biassay techniques. Bolting began to initiate in relation to increment of GA₃ and the content of endogenous GA₃ sharply decreased soon after the initiation. A close relation was determined between the initiation flower buds and low levels of GA₃. IAA reached the highest level at the bud formation stage. This result showed that IAA might play an active role on differentation of flower bud formation. The relatively high concentration of ABA detected at the rosette stage began to decrease at bolting stage. However, the ABA level again increased in prior to blooming. Changes in the levels of endogenous plant hormones in flower bud took place in different parts of the plant showed that ABA plays an important role on the formation of flowering in safflower.

ABSTRACT: This research was conducted in the Kenan Evren Research and Applying Farm, Faculty of Agriculture, University of Ankara in the 1996-97 growing seasons. In this research which was established in split plots design with three replications, it was aimed to determine the effects of different inoculations and different nitrogen doses on the yields of fresh forage, hay, protein yield, dry matter yield, and protein content in Hungarian vetch. The seeds of Hungarian vetch were used as seed material and also Rhizobium leguminosarum was used as inoculant in the research. Seed inoculation, soil inoculation and control (non-inoculation) applications were placed in main plots, whereas different nitrogen doses (0,2,4 kg/da) were located in the sub plots. The sowing of non-inoculated seeds was carried out first in order to prevent contamination from inoculated seeds to non-inoculated seeds, and after that the sowing of inoculated seeds was carried out. The dose of 6 kg/da phosphate was used in all plots as triple superphosphate in sowing date. The results showed that, inoculation causes to significant increases in the yield of fresh forage and which was risen depending on increasing of nitrogen doses. The average of fresh forage yield was varied between 1578.33 and 2147.67 kg/da. Hay yield was similar to fresh forage yield, inoculation and nitrogen application caused yield increases. The average of hay yield was varied between 434.67 kg/da and 600.67 kg/da. While protein content was affected from inoculation and nitrogen doses in positive direction, inoculation methods were not shown disparity. The highest protein rate was found 19.67 % with 4 kg/da nitrogen doses of soil inculation method. The average of protein content was varied between 13.80 % and 19.67 %. The yield of protein and dry matter are similar to each other and the increase of hay yield has been effective in positive direction. In sowing date, using the dose of 4 kg/da nitrogen with Rhizobium inoculant was found effective at significant level in Hungarian vetch.

ÖZ: Bu araştırma, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Kenan Evren Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde 1996-1997 yetiştirme döneminde yürütülmüştür. Bölünmüş parseller deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak kurulan bu denemenin amacı, Macar fiğinde farklı aşılama yöntemleri ve N’lu gübre dozlarının yeşil ot, kuru ot, protein, kurumadde verimleri ile protein oranları üzerine olan etkilerini belirlemektir. Araştırmada tohum materyali olarak Macar fiği tohumları, aşılama materyali olarak da Rhizobium leguminosarum kullanılmıştır. Tohuma aşılama, toprağa aşılama ve kontrol (aşılama yapılmayan) uygulamaları ana parsellerde yer alırken, farklı N dozları (0,2,4 kg/da) alt parsellerde yer almıştır. Aşılanmayan tohumların ekimi, aşılanmış tohumlardan olabilecek bir bulaşmayı engellemek amacıyla öncelikle yapılmış, daha sonra da aşılanmış tohumların ekimine geçilmiştir. Ekim tarihinde bütün parsellere 6 kg/da hesabıyla triple süper fosfat verilmiştir. Elde edilen sonuçlar, aşılamanın artan N dozlarına bağlı olarak yeşil ot veriminde önemli artışlara neden olduğunu göstermiştir. Ortalama yeşil ot verimi 1578.33 ve 2147.67 kg/da arasında değişmiştir. Kuru ot verimi, yeşil ot verimi ile benzer sonuçlar göstermiş olup, aşılama ve N uygulaması verimde artışa neden olmuştur. Ortalama kuru ot verimi 434.67 ve 600.67 kg/da arasında değişmiştir. Protein içeriği, aşılama ve farklı N dozlarından pozitif yönde etkilenirken, aşılama yöntemleri bakımından farklılık göstermemiştir. Ortalama protein oranı %13.80-19.67 arasında değişmiştir. Protein verimi ve kurumadde verimi birbiriyle benzerlik göstermiş ve kuru ot verimindeki artış pozitif yönde etkilenmiştir. Macar fiğinde ekim zamanı, uygulanan 4 kg/da’lık N dozu ve Rhizobium ile aşılama önemli düzeyde etkili olarak bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: Macar fiği, Vicia pannonica Crantz, azot, Rhizobium leguminosarum, kuru ot verimi, kuru madde, protein.

ÜMİTLİ MISIR (Zea mays indentata Sturt.) HİBRİT VE

ÖZ: Bu araştırmanın amacı, atdişi mısır deneysel hibrit ve çeşitlerinin farklı çevrelerdeki adaptasyon ve stabilitelerini belirlemektir. Araştırma; Bursa, Sakarya ve Adana illerinde 1997 yılında yürütülmüştür. Deneysel hibritler ve çeşitlerin adaptasyon ve stabilite durumlarını belirlemede regresyon katsayısı (b), regresyondan sapma (S²d) ve belirtme katsayısı (r²) parametreleri kullanılmıştır. Çevre indeksi olarak her çevredeki deneysel hibrit ve çeşitlerin ortalama değerlerinin genel ortalamadan farkı alınmıştır. Araştırma sonucunda, ADA 95-23 deneysel hibridi ile P-3163 çeşidinin tane verimi yönünden diğerlerine oranla daha stabil olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Atdişi mısır, adaptasyon, stabilite.

DOĞAL BİTKİ ÖRTÜSÜNDE BULUNAN BAZI ODUNSU PEYZAJ

ÖZ: 1995 - 1996 yılları arasında yürütülen bu çalışmada, Ege bölgesinde doğal olarak yayılış gösteren Juniperus oxycedrus L., tohumlarının çimlenmesinde kullanılabilecek en uygun yöntemin belirlenmesi amaçlanmıştır. Canlılık testlerinde 2,3,5-trifenil tetrazolyum klorür kullanılmıştır. Çimlenme testi uygulamaları öncesi tohum morfolojileri incelenmiş ve buna göre 28 farklı çimlendirme yöntemi uygulanmıştır. Juniperus oxycedrus L. tohumlarında 20⁰C de 60 gün sıcak katlama + 4⁰C de 60 gün soğuk katlama işleminden sonra 15⁰C sıcaklıkta çimlendirme yöntemi ile 103 günde %62 çimlenme oranı elde edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Juniperus oxycedrus L., Katran ardıcı, çimlendirme, canlılık testi.

BÜYÜK MENDERES HAVZASINDA FARKLI EKİM ZAMANLARININ

P.K. 74 09100 Aydın-TURKEY

ÖZ: Altı farklı ekim zamanı, “1 Kasım, 15 Kasım, 1 Aralık, 15 Aralık, 1 Ocak ve 15 Ocak” ve iki sıralı “Yerçil-147” ve altı sıralı “Zafer-160” arpa çeşitleri ile tesadüf blokları deneme desenine göre düzenlen çalışma, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin uygulama tarlalarında, 1996-1997 ve 1997-1998 arpa üretim sezonlarında yürütülmüştür. Araştırmada biyolojik verim, saman verimi, tane verimi, hasat indeksi, başakta tane sayısı, tek başak verimi ve bin tane ağırlığı özellikleri incelenmiştir. Denemeye alınan çeşitlerden Zafer-160’dan, hasat indeksi dışındaki özelliklerde, Yerçil-147’den daha yüksek değerler alınmıştır. Uygulanan altı farklı ekim zamanından en yüksek tane verimi 15 Aralık ekiminden elde edilirken, bunu 1 Aralık ekimi izlemiş ve en düşük tane verimini 15 Ocak ekimi vermiştir.

Anahtar Sözcükler : Ekim zamanı, arpa, Hordeum vulgare L., verim, verim komponentleri.

ÖZ: Bu çalışma, 1992/1993 yıllarında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme sahasında yürütülmüştür. Buğday ekiminden bir yıl önce patates yetiştirilen parsellere ilkbahar ve sonbaharda ayrı ayrı 11 ahır gübresi seviyesi (dekara 0, 500, 1000, 1500, 2000, 2500, 3000, 3500, 4000, 4500 ve 5000 kg) ve kontrol amacıyla tek seviye olarak kimyasal gübre (dekara 10 kg N ve P₂0₅, 5 kg K₂O) uygulanmıştır. Denemeden elde edilen bir yıllık sonuçlara göre; gerek ahır gübresi, gerekse kimyasal gübrenin sonbahar uygulamasının kalıcı tesiri ilkbahar uygulamasından daha fazla olmuştur. Her iki gübre uygulama zamanında da kimyasal gübrenin kalıcı tesiri ahır gübresi seviyelerine göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca ahır gübresi seviyeleri arasında ise en yüksek kalıcı tesirin 3500 kg’lık seviyede olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Patates, buğday, ahır ve kimyasal gübre, kalıcı tesir, verim ve verim unsurları.

ÖZ : Bu çalışma, üç farklı EC (elektriki kontaktivite)’ye (500, 1000 ve 2000 mmhos/cm, 25 oC) sahip sulama suları ile üç değişik düzeydeki gübrelemenin ve bu iki konunun karşılıklı etkilerinin tek ürün sera hıyar yetiştiriciliğindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toprak tuzluluğu denemenin başlangıcında 1,6 mmhos/cm, 25 oC iken, yetiştirme dönemi sonunda 500, 1000 ve 2000 m mhos/cm, 25 oC’lik sulama sularının kullanımı sonucunda sırasıyla 3,56, 4,50 ve 5,90 mmhos/cm, 25 oC’ye yükselmiştir. Ancak bu değişimin hıyar verimi üzerine etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Artan gübreleme düzeyiyle meyve sayısı artmış, ancak incelenen diğer faktörler üzerinde önemli bir değişilik belirlenmemiştir. Yetiştirme dönemi başlangıcında toprak tuzluluğunun düşük olması durumunda (EC= 1,6 mmhos/cm, 25 oC) sulama amacıyla kullanılan suyun EC’sinin yüksek olması (EC= 1000 ve 2000 m mhos/cm, 25 oC) durumunda bile serada tek ürün hıyar (Qamar F₁ çeşidi) yetiştiriciliğinde verimde önemli bir düzeyde düşme olmayabileceği, ancak yetiştirme dönemi sonunda toprak yıkamasının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler : Su tuzluluğu, gübreleme, toprak tuzluluğu, hıyar.

BARTIN YÖRESİ FINDIK BAHÇELERİNİN BESLENME DURUMU

ÖZ: Bu araştırma Bartın ilinde yetiştirilen fındık bahçelerinin beslenme durumu ve toprak bitki ilişkilerini ortaya koymak amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla 14 bahçeden toprak ve yaprak örnekleri alınarak analiz edilmiştir. İncelenen toprakların %35,71’inde toplam azot; %57’sinde alınabilir P, %50’sinde alınabilir K, %7,14’ünde Ca ve Mg, %14,29’un da ise alınabilir Zn açısından yetersizlik bulunabileceği belirlenmiştir. İncelenen fındık bahçelerinden alınan yaprak örneklerinin analiz sonuçlarına göre bahçelerin büyük çoğunluğunda N, P ve K açısından yetersiz beslenmenin söz konusu olabileceği belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: Fındık, Coryllus maxima L., makro elementler, mikro elementler.

ABSTRACT: This study was carried out in order to determine the plant nutrition of hazelnut plantations of Bartın province and the relationships between the soil and plant. For this purpose, the samples of soil and leaf taken from 14 plantations were analyzed. It was determined that the deficiencies for nutrition with total N in 35.71%, available P in 57.00%, available K in 14.29% of all soils studied could be existed. According to results obtained from analyses of leaf samples taken from hazelnut plantations studied, it was found that inadequate nutrition appeared in majority for N, P and K.

Keywords: Hazelnut, Filbert, Coryllus maxima L., macro elements, micro elements.

JOJOBA (Simmondsia chinensis Link Schneider) VE TÜRKİYE'DE

II. JOJOBANIN EKOLOJİK İSTEKLERİ VE TÜRKİYE’DE YETİŞTİRİLEBİLME OLANAKLARI

Filiz AYANOĞLU

öz: Jojoba her dem yeşil, iki evcikli, çalı formunda bir çöl bitkisidir ve yağı için yetiştirilmektedir. Jojobanın dünya üzerinde doğal olarak yayılış alanı 23-35o kuzey enlemleri ve 101-107o batı boylamları arasındadır ve Amerika'nın güneybatısı ile Meksika'nın kuzeyinde yetişmektedir. Genel olarak hafif ve orta hafif yapılı, su geçirgenliği ve drenajı iyi olan topraklarda yetişmektedir. Gerek tuzluluk gerekse alkalileşme gibi toprak problemi olan topraklarda yaşayabilmekte ve toprak su tuzluluğunun 7000 ppm olduğu ortamlarda bile gelişen ve çiçeklenen tipleri bulunmaktadır. Çok yüksek sıcaklıklara dayanıklı bir bitki olan jojoba 10-40oC’lik sıcaklıklarda fotosentez yapabilmektedir. Ancak bitkinin vejetatif gelişimi için en uygun sıcaklıklar 28-33oC’dir. Yetiştiriciliğinde yüksek sıcaklıklardan daha ziyade düşük sıcaklıklar dikkate alınmalıdır. Jojoba –9oC’ye kadar dayanabilmekte ancak uzun süre –5oC’nin altına düşen yerlerde zarar görmektedir. Doğal yayılış alanındaki yıllık yağış miktarı 200-460 mm’dir. Ekonomik sebeplerden dolayı 460-610 mm yıllık yağış alan bölgeler jojoba plantasyonlarının kurulabileceği en uygun bölgelerdir. Bitkinin ekolojik istekleri ve bugüne kadar yapılan çalışmalar göz önüne alındığında Akdeniz ve Ege sahili boyunca deniz seviyesinden 400 m yüksekliklere kadar olan kurak alanlarda yetiştiriciliğini yapmak mümkündür. Özellikle tarıma çok uygun olmayan eğimli ve sorunlu kurak arazilerde rahatlıkla yetiştirilebilir.

Anahtar sözcükler: Jojoba, Simmondsia chinensis, ekolojik istekleri, iklim, toprak.

ABSTRACT: Jojoba is an evergreen dioecious, desert shrub which is grown for its wax. Natural populations occur in southwest part of the United States and North Mexico, between 23-35o north altitude and 101-107oC west longitude. Generally, the jojoba shrubs are grown on well-drained soils with silt and clay but some types of jojoba are grown very well on the soils having with salinity and alkalinity problems. Even if, there is some types that grow satisfactorily and set flowers at a soil-water salinity of about 7 000 ppm. Jojoba tolerates extremely high temperatures and the plants can do photosynthetic activity at 10 to 40oC, but the optimum temperatures for jojoba growing is 28–33oC. Low temperatures rather than high temperatures restrict the growing of jojoba. The jojoba plants can stand to -9 oC, but the plants can be damaged when they are exposed to –5 oC for a long time. The annual precipitation is 200–460 mm in the natural area of jojoba populations. But for economical reasons, the most suitable jojoba growing areas are the regions with 460–610 mm annual precipitations. According to the ecological requirements of jojoba and the results of studies done so far, it is possible to grow jojoba at the arid lands of Aegean and Mediterranean coastal region up to 400 m higher from sea level. Especially, jojoba can be grown satisfactorily on the sloping, arid lands not suitable for agriculture in these regions.

BAZI TOPRAKSIZ YETİŞTİRİCİLİK YÖNTEMLERİNİN

Haluk BAŞAR

Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi

ÖZ: Ülkemiz sera alanlarının hızla artması ve artan üretime bağlı olarak toprak sorunlarına sıklıkla rastlanması, seracılıkta ileri Batı ve Kuzey Avrupa ülkelerinde olduğu gibi, ülkemiz seracılığında da topraksız tarım yöntemlerinin uygulanmasını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle, bu makaleye günümüzde yaygın olarak kullanılan üç farklı topraksız yetiştiricilik yönteminin karşılaştırılması konu edilmiştir. Besleyici film tekniği (NFT), kaya yünü ve perlit (torba ve kanal rezervuar) yöntemleri kendine özgü özellikleri dikkate alınarak karşılaştırılmış; kaya yünü ve perlit “torba yönteminin” genellikle birbirine benzer özelliklere sahip oldukları ve NFT ile perlit “kanal rezervuar” yöntemlerine göre daha üstün oldukları görülmüştür. Dünyanın Perlit rezervlerinin yarısından fazlasının ülkemizde bulunması ise perlit “torba yöntemine” özel bir önem verilmesini gerektirmektedir.

Anahtar Sözcükler: Topraksız tarım, besleyici film tekniği, kaya yünü, perlit.

ABSTRACT: Facing of the soil problems very often depending on the increasing area of greenhouses and production in Turkish horticulture are tended the growers to use soilless cultivation methods as well-developed western and north western european countries in horticulture. As soilless cultivation methods, Nutrient film technique (NFT), rockwool and perlite (bag culture and bottom reservoir) were compared on the basis of their own characteristic features. It was shown that application of the rockwool and perlite ‘bag culture’ were almost similar and superior than NFT and perlite ‘bottom reservoir’. Perlite ‘bag culture’ should be particularly concerned due to existence of more than half of the world perlite reserves in Turkey.

TOPRAK VE İKLİM ŞARTLARINA KARŞI BİTKİNİN

ÖZ: Herhangi bir bitki populasyonun yetişmesi, çoğalması ve ürün vermesi, o populasyonun içinde yaşadığı ortamın iklim ve toprak şartlarına olan adaptasyonu ile mümkündür. Bulunduğu ortama adapte olamamış veya adapte olmasında bazı sorunlar yaşayan bitkilerden yeterli verimi elde etmek mümkün değildir. İşte bu çalışmada, bitkilerin genetik adaptasyonu ve buna etki eden çevresel ve edafik (toprak) faktörler ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar sözcükler: Çevresel adaptasyon, edafik adaptasyon,genetik adaptasyon

GENETIC ADAPTATION OF PLANTS TO SOIL AND

CLIMATICAL CONDITIONS